Lontar Cempaka Gadang
Lontar Cempaka Gadang
1b. Om Awighnamastu nama siddham.
Nihan kaweruhaning Dewi Ratnakama duk sira nguni karyya
kama, karman sira Sanghyang Taya cemara geseng, tiba ring suyanya ring patanu
ika, kumenar katon luwir Sanghyang Suryya, sinang magalang prapteng Siwa
Bhuwana, minannya ring wwe ika tan hana wani amangan kama ika, apan luwih kama
ika, watek mina kabeh angemit ring wwe patanu ika. Asing ngatonan padha ulap,
apan luwih kawibhawanya luwir suryya kanta yan upa-
2a. ma, ika pakidhepanya. Wus mangkana hana mwah kawuwusan
Sanghyang Taya prapta ring suya Gangga duk sira nguni macangkrama ring
suya Gangga ika. Adyus sira nanging tan weruh ring kamanya tiba ringwwe ika.
Mangke sira Sanghyang Taya kametnya gelis kama ika ring Sanghyang Taya, kasukna
ring taru jepun ika ring jronya. Tastra dasaksara, aksara, pancaksara,
dasaksara, ongkara, Sanghyang Ulucandra sinusuning kama ika ring jro ika. Wus
samangkana, iki pakidhepa-
2b. nya, Om Om Sang Kama putih apupul ring cucupu manik,
genah hingulun, Om kulit mulih pretiwi, daging mulih maring apah, gni mulih
maring teja, balung mulih maring bayu, otot mulih maring panon, sabdha mulih
maring gereh, kedek mulih maring tolerep, soca tengen mulih maring Raditya,
soca kiwa mulih maring ulan, usus mulih maring sagara, Om rambut mulih maring
akasa, Om sa ba ta a i, na ma si wa yam.
Panudinya kawruhakna, phalanya angruhakna ring sira.
Kulit-
3a. dadi sutra, hulu dadi lungsir,daging dadi emas, getih
dadi mirah, jajaringan dadi wastra sakalor, otot dadi suryya amanca warna, usus
dadi cangko warangan, papusus dadi manjeti, paparu dadi ineban, ampru dadi
jomaten tumpuking hati dadi pisya. Tungtunging hati dadi komala winten,
tungtung dadi nure, ineban dadi salang mute, donira jameji, limpa dadi sutra
katipa, kembang wa-
3b. ru dadi talam demas, wawayangan dadi dwi paripe emas,
balung dadi gagamanya, swaluha jadma wisesa.
Wus kaya samangkana mantuk sira Sanghyang Taya ring
awang-awang. Kawuwusan sang kama ring taru ika sampun tutug candranya, mijil
sira ring pakukuh ika. Wong rarei ika nora amangan anginum. Tan warnnanem
sapuluh candra, durung ngaran sampun weruh angucap, lumaku sira haneng
pinggiring toya ika, hana kahyangan bhatari Gangga, nga. Irika sira araryan,
dewi kama, nga.
4a. Wus hana sapta dina haneng kahyangan ika, mijil bhatari
Gangga, katon manusa istri, hana lingnya bhatari Gangga udh nini sang ayu,
saking endi sangkane hingulun, lahwarahen sapa yayah ibu, ndi tikang
nagara,saturana ring hingulun. Tan ana weruh ring yayah ibu, jeg maringne.
Sumahur dewi Gangga ring daleming hati, iki manawi ya kama duk inguni, ring
suya muna nguni, kamanira sanghyang Taya, hanging wruh hingulun rikita, uduh
sang ayu nga, dewi Ratna kama.
Wus hana saca-
4b. Ndra haneng kahyangan ira bhatari Gangga. Hana kawuwusan
sanghyang Taya, wus samayaning dalu anarira ring sang dewi Ratna kama. Uduh
dewi Ratna kama, iki hana kawinugrahan hingulun, gni anglayang. Mijil sira hage
haneng pakundhan. Sampun amit sira ring nata ring Gangga munggah sira ring agni
anglayang. Hana kawinugrahanya Cempaka gadang, nga, haneng cudamani genahnya,
Sanghyang Taya sira winugraha ring dewi Ratna kama. Wus ngaran dewi Ratna kama,
dewi ratna Cempaka gadang, nga, apan-
5a. Sanghyang Taya kang winugraha kawibhawa lewih. Uh sang
ayu, asing matemahan leyak, iki tapaknya, apan kawitnya skar sungsang lawan
sekar anggrek. Ika matemahan leyak kalih, apan masuwe tan hana watek sewa
doraka. Mangkana ling sanghyang Sarigah, mantuk sira. Mangkan ling sanghyang Sarigah.
Mantuk sira.
Hana mangkin kawuwusan dewi Ratna Cempaka wilis ngaranya,
mayoga maring gni anglayang ngaranya, maring gni anglayang ngarannya. Tan
kasangga dening Sanghyang Basundari ngara-
5b. nya, tan kiniket dening Sanghyang Basundari ngaranya,
anrawang-anruwungring awang-awang ring uwung-uwung ngaranya, tan kasenohan
dening Sanghyang Raditya, Ulan, Lintang Tranggana, ngaranya tan kinampehan
dening Sanghyang Maruta, sor noranakasoran, luhurnorana kaluhuran, apan
hingulun atapaking leyak anggrek mas, nga, lawan leyak sungsang mas, ngaran.
Hana pangastawan hingulunring padhan sang sinuhun, Ang Ung Mang, masuk maring
Siwadrawa, mulih anaking netra, metu saking hirung, masuk maring cangkem,
mtu saking papuseran. Wus samangkana, hana sloka srutinya. Balampu, Siwa
tatyam, gni rasyam, matrampu, Omkaran, tatwam, rasyam, dantisariyam rsyam, tri
netram, sudantam, gni nrasnam.
Wus samangkan hana warah sang sinuhun padmi ring para
sisya kabeh, han sang sinuhun mantuk maring padma anglayang makadi Ni Leyak
Kasela petak lawan Ni Leyak Sudamala. Asing mara matemahan leyak, apan
kadibyaning sang sinuhun padmi, dewa alah ring sang nabe padmi,sa-
6b. to alah, sato matemahan leyak kabeh, leyak kebo raja, i
leyak banteng raja makadi ki leyak bawi syatilawan nileyak sugaplong, makadi I
Gendu Srayu. Wus samangkana, Ang Ang, makadi i leyak gumatap gumitip kemita
sang sinuhun, hahwa madoh ring sang padmi lawan ni leyak kabeh makadi gajah
mina lawan i Nagaraja. Hana pangundang hingulun makadi sang garudha
putih. Hana pawarah sangsinuhun padmi, haywa sambhawa, wus dateng
leyak kabeh, padha anembahring sang-
7a. sinuhun. Hana ganjaran sang sinuhun ring para sisya
kabeh. Hana sawa wong rarering kahyangan setra gandhamayu linuruban dening
waringin agung, laksana rumuhun tikang sawa, rumider haneng Tegal penangsaran.
Hana pangastawaning bayu, Er Er, duhuring hati, werring ungsilan, gering
papusuhan, dur ring papuru, suryya ring netra, Om Om ring papuseran, Ang Ung
Mang ring siwadwara, apan tuhu lwir Sanghyang taya, apan kadibyaning sang
sinihun, anglekas wong rare ring setra pabajangan, tinat watek leyak kabeh.
Hana ling sang sinu-
7b. hun padmi malarada marana kabeh, pukuhning kepuh hana
ring waringin sungsang, hana ring pamuhunan, hana ring tarptug, hana ring
pasugon, hana ring kahyangan, hana ring sumur, hana ring jurang ajro, hana
ringcatur desa, hana ring tegal, hana ring kayu, hana ring pempatan, hana ring
pangkung, hana ring sasunutan, hana ring sagara, hana ring gunung agung, hana
ring marghga tiga, hana ring karang suwung, hana ring pakarangan, sapagenah
leyak kabeh.
Hana mangkin kawuwus watek dewa kabeh makadi bhatara
Guru, tan wus ta-
8a. twa sira wruh anaranjana, madres waspanya Sanghyan
Paramesti Guru, apan kadibyaning I Cempaka gadang, hana dewa asih ring I
Cempaka Wilis. Ndita waranugraha dadi matemahan sakti, dewa alah, dewa
matemahan leyak, asingtuminggal matemahanleyak, ika matwang Sanghyang Paramesti
Guru, rerem tikang rat hudan mabales, kilap magalak, sarwwa mandi galak, sarwwa
ulad-alid magalak. Yan hana candra, meh gring tikang rat, kadibyaning I Ratna
Cempaka Kresna, apan lwih waranugrahanya. Wus mangka-
8b. na hana ling Sanghyang Suryya ring sawatek hyang kabeh,
haywa mangkan. Yan hana manusa kembar anak sang pandhita, yan kamu dewa tan
weruh ring genahnya ring soring bahsundhari, pandhita bhodha ika adrewe anak
kembar ngaran Sang Siwa Gendu lawan Sang Windhu Bajra. Ika wenang amejah I
Cempaka Gadang, hana dinanta ring Sukra Umanis, tanggal tiga welas. Ika rumuhun
minta sarana ring sang pandhita bhodha, masa tanda tan mati ring Sukra Umanis,
tanggal tiga welas, ring sasih kacatur. Pejaha ring ungguhanne manusa gudung
basur. Mangkan ling Sanghyang Suryya ring sa-
9a. watek dewa kabeh.
Wus mangkana, hana ling Sanghyang Parameswara, lingira,
sajna maha rsi, lunga ta ya haneng sapta patala, minta sarana ring sang
mahamuni, tumus asih lawan hingulun apan kadursilan dening sang wruh anranjana.
Mangkana lingnya guru ring Bhagawan Sampeyana. Lunga ta gagisun matemahan gagak
petak, anglayang ring sapta guminta alungguh ring dyunidanta, sasanganiron ika,
apan sang Bhoda durung amuja, mabuna, makatiwanda, makilat bagu mangondala,
manting-anting, macunda manik, apan tuhusanh Bhoda angre-
9b. ngreng srutinira.
Wus samangkana,amuja sang pandhita, pakulun sang
mahamuni, hana ajnana Sanghyang Pramesti Guru ring hatita, hingulun mangke
aminta sarana ring mahamuni. Sanghyang Iswara lara daleming hati, alah dening
kawibhawan de sang Ratna Cempaka Gadang,asing matemahan leyak, nata matemahan
leyak, pejah asu matemahan leyak, sadina magring tikang rat madhya pada lawan
swarggha. Mintasaran ranaktangwang. Ika wenang amejaha I Cempak Gadang, apan
hana ling Sanghyang Suryya dukning hatita ring Sanghyang Pramesti Guru.
Mangkana lingya.
10a. Bhagawan Sampeyana ring sang mahamuni.
Sajna maha rsi, Om Om hyang maha rsi, ndan tumadah
lebaning manah sang pandhita, anakta juga sang maha rsi maha waraha sang
pandhita ring ranak kami. Yan tuhu juga, angling hyang makidhepku, atapak
punang Siwa dwara tikang yayah, Om Om, raksanen jiwa atmanta, ma, sruti,
bayu wititam jiwa, botram garudecam pranah, waktram siddhi, omkaram
dewam, pagupati winitram, windu winastram, badra nityam, sur-
10b. yya candram, winityam jajaranam, pasupati siwa dwaram.
Ang garudha putih, heng garudha hitam raksanem jiwa atmanta, pasuk wetu bayu
idhep, Siwa ring Siwa dwara, suryya ring netra Sanghyang Iswara ring cangkem,
sanghyang mahadewa ring papusuhan, brahma ring papuru, wisnuring hati,
Sanghyang Antabhoga ring pruting sabdha, bayu idhep. Sanghyang bayu ring suku
kiwa tengen lawan ring tangan kiwa tengen. Wus mangkana, sumahur tikang ranak,
tabe pakulun ikang ranak, hukun mangke apasang sembah ring sang Adiguru ping
kartini.
11a. wus mangkana lumaku tan bhagawan wesampeyana lawan
sang Siwa Gendu lawan Sang Windhu Bajra. Huwus prapta haneng swarghan samuha,
nganjali ring Hang Siwa, pakulun tabe bhatara apasang sargha ping kartini ring
Hang Siwa. Wus mangkana , hana ling Hyang Guru ring Sang Siwa Gendu, apan
tuhu meweh tikang rat ring madhayapada, magring tikang rat den Sang Cempaka
Gadang, apanluwih guna saktinya, asing weruh caraning balyan pejah, yan nora
pejah, matemahan leyak, asing tinulung pejah. Tuhu meweh tikang rat, lwir
grubug tikang rat, gagak muni rahina dalu. Mangkana
11b. ling Hyang Siwa. Hikang marmaning wruh ring sang Cempaka
Gadang haneng cemara geseng genahnya, apan akweh punang sisyanya.
Mangkana ling Hyang Siwa. Pukulun tabe bhatara Hyang Pramesti Guru, hingulun
mangke amwita ring watek hyang kabeh. Sumahur bhagawan wesampanaya, Iki
dalanyahaneng jurang hajro, haneng lor wetan, tuhu beneng ya haneng cemara
geseng. Hagenya lumampah sang karo haneng lor wetan. Wus tapak haneng maryaloka
kacunduk Hyang Suryya haneng arah-arahaning cemara geseng, hana lingira Hyang
Suryya, hanging ta matemahan dukuh,
12a. malanya tan sipi, sukunya pabrotong, tangan kiwa tan
pajriji, wusnya haneng tpining dalam, karange dening sang Siwa gandu, kawelas
arsa hatinya ring sang dukuh, eh tka kaki dukuh, ndita tikang nagara, lah ta
warahana dumatenging, haneng giri pakuning madwi, hingulun sang siki juga, tan
ana swamin hingulun juga haneng giri, mawarahta lagi sang dukuh, hingulun
angrenge wreta yukti tan yukti hulun tan weruha. Sang Cempaka Gadang
weruhanranjana sakti guna tan paden rat, apan wus patus sukretinya haneng gni.
12b. Anglayang, kawinugrahan dening Sang Hyang Taya. Hana
kawinugrahanya, Sanghyang Taya ring Cempaka Gadang, ngaranya, haneng cudamani
jiwa atmanya sang Cempaka Gadang. Mangkana ling sang Dukuh. Sumahur sang Siwa
Gandu ringsang Dukuh. Mangkana kawisesanya, haneng cudamani saktinya Ratna
Cempaka Gadang. Sumahur sang Dukuh, tuhuyukti. Iki tumingalana. Ngaran suryya
kanta, kuranta bolong ngaranya. Iriki lumihat sang Siwa Gandu haneng kuranta
bolong, katonta I Cempaka Gadang hana ring setra Gandhamayu, hana ring pukuhing
ke-
13a. puh, kinemit dening leyak kabeh, ngaranya, hana ring
kepuh kawanda lawan basang-basang, lawan hati, lawan pasuhan, lawan papuru,
lawan hulu, haneng pucaking kepuh. Res hati sang Siwa Gandu lawanta sang Windhu
Bajra sarwwi matohang citanata haneng Gandhamayu, sawatek daging sawa haneng
kepuh. Wus samangkana pangudaleming hati, mwahta mojar sang Dukuh, kaya apan
punang swacita, sumahur ta sang Siwa Gandhu, hingulun kineh amejah de hyang
Guru, I Dewi Ratna Cempaka Gadang. Mangkana ling sang Siwa Gandha, suma-
13b. hur sang dukuh, haywa damakat haneng kene. Sumahur sang
Siwa Gandhu. Hingulun amwit mangke ring sang Dukuh, sumahur sang Dukuh, haywa
adadawa wuwus.mingista sang Siwa Gandhu lawanta maharinya sang Windhu Bajra.wus
adoh lukanira haneng lurahning cemara geseng, sinnna tikang rat, tan ana wang
kapanggih haneng dalam, sawiji nora hana katon. Wus sinurup hyang arkka, wus
hana madyaning dalu, sang siwa Gandhu matemahan gagak putih lawan sang windhu
bajra matemahan sesapi petak, haneng cemara geseng, alungguh sira, haneng wa-
14a. ringin agung. Irika sang Siwa gandhu, hana lingira ring
kang harinya. Mawarah sang Siwa gandhu, haywa mangkana, lah warahana Sang
Cempaka Gadang, sumahur harinya, pakulun sang kaka, hingulun warahana sang
cemapaka Gadang. Eh Cemapaka gadang, hingulun teki anglepas yamwa, ika juga
marmaning hingulun, ma, Om Ang, Ang Om, Ang Garudha, iki wruh ring Siwatman,
lingging aji, Omkara sumungsang hana ring nabhi, repsirep sahaning leyak kabeh
lawan sahananing gumatap-gumitip, rep paddha sirep, Ang Ang, Ung Ung, Ing Ing,
masuk ring netra, mulih-
14b. ring otot, bhuta padha sirep, sarwwa amangsang sirep. Wus
sampun anglepas sanghyang Aji sirep haneng kahyangan, ndan lumampah sang siwa
Gandhu lawam harinya. Eh ta kita sang Cempaka Gadang, iki sang wruh
anranjanasang Cempaka Gadang haneng paturon, sira aguling.wus mengo punang
lawangan, dadi ta masuk Siwa Gandhu, harinya haneng jaba. Ndan sang Siwa Gandhu
sampun katuwek ping trini, sang Cempaka Gadang, dadi ta angerak luwir
kapupungan sang Cempaka Gadang, mijil haneng setra angundang para sisya kabeh,
makadi leyak Anggrek Mas, lawan I le-
15a. yak Sungsang Mas, mawarahsang ssinuhun Padmi, hana
pandung, sang Siwa Gandhu haneng sapta patala, nga. Sumahur para sisya kabeh,
pakulun sang sinuhun, haywa asukska. Hingulun amapag maka sakti sang Siwa
Gandhu. Wus samangkana, lumaku watek kabeh, Ni Anggrek Mas, Ni Sungsang Mas.
Mawarah ta kita ring sang Siwa Gandhu, iki Brahmana Bhodha sapta guminta, iki
kaweruhakna ningulun, mijil agni haneng siwadwara, angendah-endah rupanya
tikang agni.eh sang Siwa Gandhu, kaya apa citanta. Mangke mawarah sang Siwa
Gandhu. Hingu-
15b. lun tan awedi. Kaherang idhepnya sang empu Siwa Gandhu,
kageseng Ni Leyak Anggrek Mas, pejah matemahan hawu, akweh leyak kabeh, tan
apejah kapilayu mwahpedek ring sang sinuhun, mawedi hingulun ring kadibyaning
sang Siwa Gandhu. Mawarah Ni Cempaka Gadang. Eh para sisya kabeh, haywa
mangkana. Hingulun mangke amapag saktinya sang Siwa Gandhu. Hage lumapah sang
sinuhun haneng setra kairing watek leyak kabeh.wus kacunduk aang Siwa Gandhu
haneng kahyangan. Mawarah sang Cempaka Gadang, Eh sang Siwa Gandhu, ndita
gawenya haneng kene, waraha sajati lawan hingu-
16a. lun, haywa ngundha sabdha, lah warahana lawan hingulun,
nahan lingnya kaya weruh ring tata warnnanya sang Cempaka Gadang, dening
kawistara haneng sapta patala. Ika marmaning dateng haneng kene. Mangkana
lingira sang Siwa Gadhu, sumahur I dewi Cempaka Gadang. Yan kaya wruhring
kadibyaning hulun. Matemahan kukus, matemahan bade, matemahan waringin
sungsang. Wus matemahan waringin, matemahan agni. Wus matemahan agni, matemahan
candra. Wus matemahan candra, ngendah-endah rupanya, meh hana sapta rupanya,
nanging hingulun tan awedi ring kawibhawanya.
16b. Ndehta asabdha sang Cempaka Gadang, eh ta kita sang Siwa
Gandhu, haywa langgana ring kami mangke, manusa maring kene wedi ring hingulun,
sato alah, sato matemahan bhuta kabeh, dewa alah, sarwwa magalak, padha alah,
ring hingulunmangke sarwwa gumatap-gumitip padha alah, dadinta sang Siwa Gandhu
tar kewasa dening hingulun mangke, apan luwih gunanya, tuhu anak Sang Budha.
Nahan ling sang Cempaka Gadang,dadita mundur sang Cempaka Gadang, mesat ring
padma anglayang, masuk ring sarining padma.
17a. Tan warnan polahira sang Cempaka Gadang, mangke cinaritaken
sang Siwa Gandhu ring lemah, angrasang punang hredaya lawan maharinya sang Mpu
Siwa Bajra, yayi matemahan tambelilingan petak, hingulun mangke matemahan
kakupu mas. Wus mangkana sang kalih hayuti rupa, wus matemahan tambelilingan
mabur ring akasa, hangucap sarining padma, mundu ta muwah sang Cempak Gadang,
masuk ta muwah maring gni anglayang, mwah ta kaburu sang Cempaka Gadang
alungguh sira maring gni anglayang. Kanggek sang kalih muwah ta matemahan
hudan, hana matemahan-
17b. an maruta, hudep ikang agni, mundur ta mwah masuk ring
sagar manadi mina. Mwah kanggek sang kalih haneng tepining sagara. Tuhu meweh
punang cita. Irika ta sang kalih manadi mina agung, rame punang aprang maring
tengahing sagara, mundur ta mwah sang Cempaka Gadang, mesat maring megha, nadi
megha. Mwah ta kanggek sang kalih katon ring megha. Mwah ta angrasa punang
cita. Mojar sang Siwa Gadhu. Uduh hariningulun, yayi haneng lemah, hingulun
haneng akasa. Mwah matemahan sesapi putih nusup ring megha, harinya matemahan
asu bolot. Rame pu-
18a. nang aprang rahina dalu, prang hira sang tiga. Prang hira
meh hana sacandra sapta dina, tan hana anginum sang tiga rahina dalu, apan tan
kawasa mabur, apan luyu punang hredaya, araryana aprang sapta dina sang tiga
mwang ta mantuk sang kalih minta sarana ring sang aji Guru. Wus prapta haneng
sapta guminta, humarek sang aji, sangkeng madoh sira anganjali sang kalih,
pakulun sang aji, pasang tabe rikang ranak. Mojar ta sang pandhita, ndita
sangkanya dateng marangka, wus pejah sang Cempaka Gadang sumahur anaknya, tuhu
meweh tikang ranak, pan luwih gunanya. Masuwe maprang haneng madhya-
18b. loka, hana sacandra sapta dina prang hingulun. Mwah mojar
sang pandhita, kaywa sungseka punang hidhep, iki kana tekaning hulun apan luwih
gunanya, apan nugrahan sanghyang Antabhoga duking nguni, ngaran, gni sawelas,
warnna ngendah-endah rupanya. Ika wenang sang Cempaka Gadang. Iki panglepas I
Siwa Gni Putih, ngaranya, utama dahat. Iki padha gawenen. Wus mangkana
amit ya sang kalih. Wus madoh lampahnya, tan warnnanen ring hanuwus
dateng maring cemara geseng, anujug ring kuwunira sang Cempaka Gadang. Ih
Cempaka Gadang haywa masuwe, hihulun asuwe atunggu.
19a. ring kene, nahan ujar sang kalih. Mawuwus sang Cempaka
Gadang, haywa mangke aprang, yan wus madyaning dalu, ikang wenang aprang.
Hatinen rumuhun. Tan ucapan sampun tengah wengi, maprang ta sira mwah ring
akasa, rame punang prang, rahina dalu prangnya, maswe tikang aprang, kacindra
prangnya sang Cempaka Gadang mwah mundur kapilayu sira masuk sira ring gni manusa
gusug agung, kaburu ring sang kalih anglepasang gni petak, saksana pejah sang
Cempaka Gadang matemahan awu. Sang Siwa Gandhu lawan sang Siwa Bajra mantuksira
sang kalih.wus madoh lumampah ira, tan ucapan sang mantuk.
19b. Hana mangkin kawuwusan atmanya ring yamaniloka gnahnya
sang Cempaka Wilis, atmanaya ring kawah tambra gomuka. Bhagawan Petra raja
kinen amuncang watek bregala kabeh, para sisya kabeh, hana ring kawah ndut
genahnya, hana ring kawah bacin genahnya, hana sinepit dening wesi, hana sinepit
dening sela agung, hana kahulur lawan ginetek atmanya, tangyanya leak kabeh,
amrih-mrih tangisnya wateknya kabeh anonton atmanya sang Cempaka Gadang,
gegerwatek dewa kabeh. Wus samangkana, cina-
20a. ritanen sang Siwa Gandhu lawan harinya sang Siwa Bajra
haneng dalan. Kacunduk sanghyang Siwa. Atanya sira ring sang kalih sang Siwa
Gandhu lawan Mpu Siwa Bajra, hingulun maswe maminta srana kanti sira karo.
Mangkana ling sanghyang Pramesti Guru ring sang kalih. Sumahur ta sang Siwa
Gandhu, haywa awuwus mangkana ring hulun mangkana mangke, apan maswe haneng
kene, apan wus pejah Dewi Ratna Cempaka Gadang. Hingulun mangke aminta
pahninging hidhep, apan leteh punang hati, ika marmaning hingulun.

Comments
Post a Comment